Yol, demiryolu, köprü, su ve kanalizasyon hatları, enerji nakil hatları ve sulama kanalları gibi büyük ölçekli altyapı projeleri; uzun koridorlar, zorlu arazi koşulları ve sıkı teslim takvimleriyle yürütülür. Bu projelerin başarısı, hassas doğruluktaki coğrafi veri setlerine ve güncel topoğrafik altlıklara dayanır. Sektördeki köklü mühendislik birikimi, geniş filosu ve yüksek proje tecrübesiyle Körfez Harita, altyapı projelerinin haritalanmasında projenin ölçeğine, alan büyüklüğüne ve bütçesine göre hem İHA (Drone) sistemlerini hem de manned (insanlı) uçaklara entegre Large Format (Büyük Formatlı) hava kameralarını en doğru teknik konfigürasyonla sunmaktadır.
Altyapı Projelerinde Haritalama Teknolojileri
Altyapı projelerinde doğru haritalama teknolojisinin seçimi; haritalanacak koridorun uzunluğuna, alanın toplam hektarına, istenen GSD (Yer Örnekleme Aralığı) çözünürlüğüne ve hava sahası izin süreçlerine göre değişiklik gösterir.
1. İHA (Döner ve Sabit Kanatlı Drone) Sistemleri
- Kullanım Alanı: Lokasyonel altyapı projeleri, dar koridorlar (1-20 km arası yol/ENH etütleri), köprü, tünel portalı, baraj sahaları ve kamulaştırma detaylarının çıkarılması.
- Avantajları: Düşük irtifa uçuşları sayesinde yüksek GSD (1-3 cm/piksel) çözünürlüğü sağlar. Hızlı mobilizasyon imkânı sunar ve dar/karmaşık arazilerde dikey (oblique) açılandırmayla detaylı 3B modelleme yapar.
- Kısıtları: Pil süreleri ve batarya bağımlılığı nedeniyle yüzlerce kilometrelik geniş hatlarda operasyon süresi uzayabilir.
2. Large Format (Büyük Formatlı) Hava Kameraları (Uçak Entegrasyonlu)
- Kullanım Alanı: Bölgesel otoyol ağları, eyalet/il sınırlarını aşan uzun demiryolu ve petrol/doğalgaz boru hattı koridorları, havza ölçeğinde DSİ sulama projeleri.
- Avantajları: İnsanlı uçaklara entegre yüksek metrik çözünürlüklü sensörler sayesinde tek uçuşta binlerce hektar alan ve yüzlerce kilometrelik koridor taranabilir. Tek tip fotogrametrik blok dengeleme (block adjustment) yapıldığı için uzun hat boyunca coğrafi doğruluk ve renk homojenliği mükemmel seviyededir.
- Kısıtları: Yüksek uçuş yükseklikleri (FL) gerektirir, uçuş maliyetleri nedeniyle küçük alanlarda ekonomik değildir.
3. Havadan ve Yersel LiDAR Entegrasyonu
- Kullanım Alanı: Yoğun bitki örtüsü ve orman dokusuna sahip altyapı koridorları.
- Teknik Rolü: Lazer pulse (darbe) teknolojisiyle bitki örtüsünün altındaki gerçek zemin yüzeyini (bare-earth) doğrudan ölçerek hat hat kesin topoğrafik Sayısal Arazi Modeli (DTM) üretilmesini sağlar.
Körfez Harita’nın Saha ve Operasyonel Yaklaşımı
Körfez Harita, altyapı projelerinin haritalanmasında teknoloji tarafsızlığı ile hareket ederek projenin gereksinimine göre optimum donanımı sahaya sürer. Firmanın uçtan uca sunduğu mühendislik yaklaşımı şu aşamaları içerir:
- Saha ve Veri Toplama Stratejisi: Proje büyüklüğüne göre İHA (sabit/döner kanat), insanlı uçak (Large Format) veya havadan LiDAR platformu seçilir; GSD (YÖA) ve bindirme oranları hesaplanır.
- Jeodezik Altyapı: Sahada çift frekanslı GNSS alıcıları ile ITRF koordinat sisteminde hassas Yer Kontrol Noktaları (YKN/GCP) tesis edilir.
- İşleme ve Mühendislik Çıktıları: Aerodeterminasyon (AT), blok dengeleme, yüksek çözünürlüklü ortofoto, Sayısal Arazi Modeli (DTM) ve Sayısal Yüzey Modeli (DSM) üretilir.
- Mühendislik Formatlarına Dönüştürme: Üretilen veriler karayolu, demiryolu ve hidrolik tasarım yazılımlarına tam uyumlu formatlarda sunulur. İstenen kilometre aralıklarında boykesit, enkesit ve hassas hafriyat/dolgu hacim hesapları raporlanır.
Ülkemizin en büyük enerji altyapı projelerinden olan TANAP Projelerimizin detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Altyapı projemiz için İHA mı yoksa Large Format Kamera mı tercih etmeliyiz?
Proje alanınız dar koridorlu, yerel veya 20 km altındaysa İHA sistemleri daha ekonomik ve hızlıdır. Ancak yüzlerce kilometrelik bölgesel hatlarda veya havza ölçeğindeki projelerde Large Format hava kameraları hem zaman hem de coğrafi doğruluk açısından en doğru tercihtir.
Hava verilerinden boykesit ve enkesit çıkarımı yapılabilir mi?
Evet, toplanan fotogrametrik veriler veya LiDAR nokta bulutlarından üretilen yüksek çözünürlüklü Sayısal Arazi Modelleri (DTM) üzerinden istenen kilometre aralıklarında hassas boykesit ve enkesitler hazırlanabilir.
Bitki örtüsü yoğun olan altyapı koridorlarında hangi sistem kullanılır?
Yoğun ağaç ve bitki örtüsünün bulunduğu koridorlarda, yaprak altı zemin modellerini kusursuz çıkarabilmek amacıyla fotogrametrik kameraların yanında LiDAR sensörleri (İHA veya uçak entegreli) tercih edilir.
İlker Kahya
2011 yılında Selçuk Üniversitesi Harita Mühendisliği bölümünden mezun olan İlker Kahya, mesleki kariyerine Körfez Haritacılık ve Planlama LTD. ŞTİ. Fotogrametri Departmanında Proje Yöneticisi olarak devam etmektedir. 2011 yılından bu yana şirket bünyesinde; fotogrametri, uçuş planlaması, LiDAR tarama ve CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) alanlarında 300’den fazla projeye mühendis ve yönetici olarak katkıda bulunmuştur.
