LiDAR (Light Detection and Ranging), lazer ışınları gönderip geri dönüş sürelerini ölçerek yeryüzünün ve üzerindeki nesnelerin son derece hassas üç boyutlu modellerini üreten ileri düzey bir uzaktan algılama teknolojisidir. Sektördeki köklü mühendislik birikimi, gelişmiş donanım parkuru ve yüksek proje tecrübesiyle Körfez Harita, belediyelerin kent yönetiminde doğru karar almasını sağlayan uçtan uca LiDAR ölçüm hizmetleri sunmaktadır. Özellikle yoğun yapılaşmanın olduğu kent merkezlerinde ve bitki örtüsüyle kaplı alanlarda LiDAR, klasik topoğrafik yöntemlerin ulaşamadığı milimetrik detayı ve hızı sunar.
Belediyelerde LiDAR Teknolojisinin Kullanım Alanları
Belediyeler, kentsel yönetim, akıllı şehircilik ve mekânsal planlama süreçlerinde LiDAR teknolojisini çok yönlü olarak değerlendirmektedir:
- 3B Kent Modelleri, İmar Planlaması ve Siluet Analizleri: Şehrin tamamının veya kritik bölgelerin üç boyutlu dijital ikizleri oluşturularak imar planlaması, kent silueti analizi, güneşlenme/gölgelenme etütleri ve kentsel dönüşüm projeleri güvenle desteklenir.
- Kaçak Yapılaşma ve Ruhsatsız Kat İlavelerinin Tespiti: Mevcut yapı stoğu ile ruhsatlı projeler ve geçmiş tarihli nokta bulutları otomatik olarak çakıştırılarak kaçak yapılar, ruhsatsız kat ilaveleri, cephe değişimleri ve imar tecavüzleri yüksek hassasiyetle tespit edilir.
- Altyapı, Drenaj ve Taşkın / Sel Riski Analizleri: Yağmur suyu drenaj hatlarının optimizasyonu, su akış simülasyonları ve taşkın risk yönetimi için yüksek doğruluklu Sayısal Arazi Modelleri (DTM) üretilir.
- Kent Ormancılığı, Park ve Yeşil Alan Yönetimi: Kent içindeki parklar, mesire alanları, refüjler ve ormanlık sahalardaki ağaç envanteri, tür tespiti, boy/taç alanı ölçümleri ve yeşil alan yönetimi hızlıca kayıt altına alınır.
- Ulaşım, Cadde Envanteri ve Üstyapı Yönetimi: Yol, kaldırım, tretuvar, refüj, aydınlatma direkleri, levhalar ve yol üstü kentsel donatı elemanları mobil LiDAR verileriyle güncellenir; karayolu hasar ve deformasyon analizleri yapılır.
- Afet ve Acil Durum Planlaması: Deprem, heyelan ve kaya düşmesi riski taşıyan bölgelerde zemin hareketlerinin izlenmesi ve risk haritalarının çıkarılması sağlanır.
- Gürültü ve Çevresel Etki Modellemesi: Kent içi trafik ve endüstriyel kaynaklı gürültü yayılım simülasyonları, 3B bina ve arazi modelleri üzerinden gerçeğe en yakın şekilde hesaplanır.
- Tabela ve Kamusal Alan Vergilendirmesi: Vergiye tabi tabela alanları ve işgal edilen kamusal alanlar LİDAR ile hassas bir şekilde ölçülür. Beyan edilmemiş unsurlar tespit edilerek belediyelerin gelir takip ve vergilendirme süreçleri hızlı ve adil şekilde yönetilir.
TÜBİTAK MAM, Yer ve Deniz Bilimleri Araştırma Enstitüsü’nün İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırlarında yer alan tamamlanmış referans projemizi incelemek için tıklayınız.
Körfez Harita’nın Çok Katmanlı LiDAR Çözüm Yaklaşımı
Körfez Harita, belediyelerin projelerindeki alan büyüklüğüne, bütçeye ve hedef doğruluğa göre havadan, mobil ve yersel LiDAR teknolojilerini entegre bir şekilde sahaya uygular:
- Havadan LİDAR (İnsansız ve İnsanlı Sistemler-ALS): Geniş kent çeperleri, metropoliten alanlar, imar sahaları, ormanlık kuşaklar ve büyük havza koridorlarının taranmasında proje ölçeğine göre hem insansız hava araçları (İHA) hem de insanlı uçaklara entegre hava LiDAR sistemleri esnek bir şekilde devreye sokulur; böylece küçük ölçekli mahallelerden tüm il sınırlarına kadar geniş alanlar kısa sürede ve yüksek nokta yoğunluğuyla kayıt altına alınır.
- Mobil LiDAR Sistemleri (Mobile Laser Scanning – MLS): Araç üstüne entegre lazer tarayıcılar ile cadde, bulvar ve sokak dokusunun trafik akışını aksatmadan haritalanmasında kullanılır.
- Yersel LiDAR (Terrestrial Laser Scanning – TLS): Tarihi yapılar, anıtlar, köprüler, tüneller, heykel ve tarihi dokular ile yüksek detay gerektiren karmaşık kentsel yapılar için tercih edilir.
Körfez Haritacılık ile Akıllı Şehir Altyapısı
Körfez Harita, sahadan topladığı ham LiDAR verilerini yalnızca nokta bulutu olarak bırakmaz; belediyelerin kurumsal ağlarında doğrudan kullanabileceği anlamlı coğrafi ürünlere dönüştürür. Bu kapsamda sunulan temel çıktılar şunlardır:
- Sınıflandırılmış Nokta Bulutları: Zemin, bitki örtüsü, binalar ve yapay objeler olarak ayrıştırılmış yüksek yoğunluklu veri setleri.
- Sayısal Arazi (DTM) ve Yüzey (DSM) Modelleri: Gerçek zemin yapısını ve üst yapı unsurlarını yansıtan topografik altlıklar.
- Bina Çatı Modelleri ve Vektör Altlıklar: CBS uyumlu formatlarda hazırlanan kentsel vektörel katmanlar.
Firma, üretilen tüm bu verilerin belediyelerin Kent Bilgi Sistemleri (KBS) ile tam entegre çalışmasını sağlar ve belediye personeline yönelik teknik eğitim ve destek süreçlerini yürütür. Kentini güncel, güvenilir ve üç boyutlu verilerle yönetmek isteyen yerel yönetimler için Körfez Harita güçlü bir çözüm ortağıdır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Belediyeler LiDAR verisini hangi amaçlarla kullanır?
Üç boyutlu kent modeli üretimi, kaçak yapı ve kat ilavesi tespiti, taşkın/drenaj analizi, ağaç envanteri, yol ve altyapı envanteri yönetimi gibi pek çok alanda kullanır.
Körfez Harita proje süreçlerinde hangi LiDAR yöntemlerini tercih eder?
Projenin ölçeğine ve alanın coğrafi yapısına göre insanlı/insansız hava LİDAR sistemlerini, araç üstü mobil LİDAR’ı ve yersel lazer tarama yöntemlerini hibrit olarak kullanır.
LiDAR verileri kent bilgi sistemine aktarılabilir mi?
Evet, LiDAR ürünleri CBS uyumlu formatlarda hazırlanarak kent bilgi sistemlerine doğrudan entegre edilebilir.
Derya Tunalı Cengiz
2011 yılında Selçuk Üniversitesi Harita Mühendisliği bölümünden mezun olan ve 2020 yılında Konya Teknik Üniversitesi'nde Arazi Yönetimi, Kentsel Dönüşüm ve Taşınmaz Değerleme masterını tamamlayan Derya Tunalı Cengiz, mesleki kariyerine Körfez Haritacılık ve Planlama LTD. ŞTİ. bünyesinde Jeodezi Departman Direktörü olarak devam etmektedir. 2012 yılından bu yana şirket bünyesinde; CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri), Kadastro, Arazi Toplulaştırma ve Jeodezi alanlarında 100’den fazla projeye mühendis ve yönetici olarak katkıda bulunmuştur.


